İhracat ve İthalatta TAREKS Dönemi: Dijital Denetimle Güvenli Ticaret

İhracat ve İthalatta TAREKS Dönemi: Dijital Denetimle Güvenli Ticaret

Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürü Hakkı Karabörklü, dış ticarette uygulanan risk esaslı dijital denetim sistemi TAREKS ile ilgili güncel verileri paylaştı. “Türk Malı” imajını ve tüketici sağlığını korumayı hedefleyen sistem, yapay zeka entegrasyonuyla kapasitesini her geçen gün artırıyor.

Sistemdeki Gelişmeler ve Kapasite Artışı

TAREKS’in dijitalleşme süreciyle birlikte dış ticaret işlemlerinde hız ve şeffaflık ön plana çıktı:

• Devasa Başvuru Hacmi: 2026’nın ilk çeyreğinde sanayi ürünleri ithalatı için yapılan başvuru sayısı, geçen yıla göre %30 artışla 1,3 milyona ulaştı. Sistem, 1 Ocak hariç yılın her günü günlük ortalama 60 bin başvuruyu analiz ediyor.

• Kullanıcı Sayısı: TAREKS’e kayıtlı aktif firma sayısı 130 bine, aktif kullanıcı sayısı ise %48 artışla 32 bine çıktı.

Denetimlerde “Uygunluk” ve “Risk” Dengesi

Genel Müdür Karabörklü, denetimlerin ticareti yavaşlatmadığını, aksine standartlara uygun üretim yapan firmalar için süreci kolaylaştırdığını belirtti:

• İşleyiş: İthalat aşamasındaki denetimler, ürünün teknik düzenlemelere uygunluğunun “teyidi” niteliğinde. Kurallara uygun üretim yapıldığında süreçler hızlıca tamamlanıyor.

• Fiili Denetim: 2026’nın ilk çeyreğinde başvuruların %10,4’ü fiili denetime tabi tutuldu. Uygunsuz bulunarak ithalatına izin verilmeyen ürün oranı ise %3,2’ye yükseldi.

Kritik Risk: Oyuncaklar ve Araç Parçaları

Denetim verileri, bazı sektörlerdeki uygunsuzluk oranlarının ciddiyetini ortaya koydu:

• En Güvensiz Gruplar: 2026 yılının ilk yarısında en fazla güvensizlik tespit edilen gruplar oyuncaklar, araç parçaları ve tüketici ürünleri oldu.

• Çocuk Sağlığı Hassasiyeti: Özellikle oyuncaklarda tespit edilen %4’lük uygunsuzluk oranı, denetimlerin bu alanda daha da sıkılaşacağının bir göstergesi.

İhracatta “Türk Tarımı” İçin Güven Kalkanı

Tarım ürünlerinin uluslararası pazardaki kalitesini korumak için ihracat aşamasında da titiz bir çalışma yürütülüyor:

• Denetim Verisi: 2026’nın ilk çeyreğinde 74 milyar dolarlık ihracat başvurusunun %26’sı riskli bulunarak incelemeye alındı.

• İmajın Korunması: Denetlenen ürünlerin %4,2’sindeki uygunsuzluk engellenerek, Türkiye’nin küresel ölçekteki tarım ürünleri kalite imajı güvence altına alındı.

Bu sistem, hem yerli üreticiyi haksız rekabete karşı koruyor hem de tüketicinin güvenli ürünlere ulaşmasını sağlıyor.